فولاد های زنگ نزن (استیل)

نام محصول: فولاد های زنگ نزن (استیل) گروه: فولاد های زنگ نزن

در متالورژی، فولاد زنگ‌نزن یا فولاد ضدزنگ یا استنلس استیل، (به انگلیسی: Stainless Steel) که Inox نیز خوانده می‌شود، آلیاژی از فولاد می‌باشد، که اصلی‌ترین عناصر تشکیل‌دهنده آن آهن، کروم و نیکل است که حداقل درصد جرمی کروم در آن ۱۰٫۵ درصد و حداکثر درصد جرمی کربن آن ۱٫۲ درصد می‌باشد.[۱]


یک ساختمان در لس آنجلس کالیفرنیا که با فولاد زنگ‌نزن ساخته شده‌است.
فولادهای زنگ‌نزن به دلیل ویژگی غیرفعال شدن خود می‌توانند مقاومت بسیار خوبی دربرابر خوردگی از خود نشان دهند. این فولادها به دلیل شکل گرفتن یک لایه غیرفعال بر روی سطح‌شان که به شدت به ماده زیرین پیوند خورده‌است و از تماس بیشتر ماده به محیط اطراف جلوگیری می‌کند، چنین ویژگی‌ای دارند. برای اینکه این پدیده غیرفعال‌سازی به‌طور پایدار در فولاد اتفاق بیفتد نیاز است که حداقل ۱۰٫۵ درصد از ماده را کروم تشکیل دهد. با داشتن چنین سطحی از کروم حتی اگر خراشی بر روی سطح فولاد ایجاد شود و این لایه از میان برود فولاد می‌تواند خودش را ترمیم کند و اگر گرید به درستی برای محیط کاری انتخاب شده باشد این لایه غیرفعال دوباره شکل می‌گیرد.[۲] در غیراین‌صورت شکست غیرفعالی رخ می‌دهد و فولاد زنگ‌نزن، زنگ‌زده و خورده می‌شود.

فولادهای زنگ‌نزن به خاطر مقاومت دربرابر خوردگی خود بسیار مورد توجه هستند که این ویژگی با افزایش میزان کروم افزایش می‌یابد. افزودن عنصر مولیبدن باعث افزایش مقاومت به خوردگی فولادهای زنگ‌نزن در مقابل اسیدهای کاهنده و دربرابر خوردگی در محلول‌های کلرایدی می‌شود. به همین دلیل، انواع مختلفی از فولاد زنگ‌نزن با میزان مختلف کروم و مولیبدن برای مطابقت با محیطی که آلیاژ باید تحمل کند وجود دارد. مقاومت فولاد زنگ‌نزن به خوردگی و زنگ‌زدگی، نیاز به نگهداری کم و درخشش بالا، آن را تبدیل به یک ماده ایدئال برای بسیاری از کاربردها که در آن هم نیاز به استحکام بالا و هم نیاز به مقاومت به خوردگی بالا است کرده‌است.

گنبد مصلی قدس در شهر قم از فولاد زنگ‌نزن ساخته شده‌است تا دربرابر زنگ‌زدگی در شرایط مختلف آب‌وهوایی مقاوم باشد.
فولاد زنگ‌نزن به شکل ورق، صفحه، میله، سیم و لوله ساخته می‌شود و در وسایل آشپزخانه، کارد و چنگال، ابزارهای جراحی، لوازم خانگی بزرگ؛ مصالح ساختمانی، تجهیزات صنعتی (برای مثال در کارخانجات کاغذسازی، کارخانه‌های شیمیایی، تصفیه خانه آب)؛ و مخازن ذخیره آب و مخازن مواد شیمیایی و محصولات غذایی (به عنوان مثال، تانکرهای مواد شیمیایی و تانکرهای کامیونی) استفاده گردد.

مقاومت خوب دربرابر خوردگی، راحتی تمیز و استریل نمودن با بخار و عدم نیاز به پوشش دادن سطحی، استفاده از فولاد زنگ‌نزن را در آشپزخانه‌های تجاری و صنعتی متداول کرده‌است

 

انواع ورق استیل در آلیاژهای مختلف

به طور معمول ورق های استیل با توجه به نوع آلیاژ آن تقسیم بندی می شود که هر کدام دارای خصوصیاتی متفاوت هستند که نوع آلیاژ آن ها یکی دیگر از موارد تعیین کننده کاربردی آن ها است، در زیر انواع ورق استیل با توجه به

نوع آلیاژ را ذکر خواهیم کرد:

1 . ورق استیل 304 نگیر مات( صیقلی) نورد سرد

2 . ورق استیل 304 نگیر مات( صیقلی) نورد گرم

3 . ورق استیل 304L نگیر براق

4 . ورق استیل 304L نگیر مات( زبر) نورد گرم

5 . ورق استیل 304 نگیر خشدار روکشدار

6 . ورق 309S استیل نسوز

7 . ورق استیل 316L ضد اسید

8 . ورق استیل 321 ضد سایش

9 . ورق استیل 430 بگیر

10 . ورق استیل 430 بگیر خشدار( روکشدار)

11 . ورق استیل بگیر 410

12 . ورق استیل 4841 نسوز

 

انواع ورق استیل طبق استاندارد ASTM

در بالا انواع ورق استیل بر اساس نوع آلیاژ را ذکر کردیم، در این بخش قصد داریم انواع ورق استیل را بر اساس استاندارد ASTM که دارای ترکیبات بسیار خاص و ایده آل هستند را ذکر می کنیم:

  • ورق استیل سری 200:

این نوع ورق خود دارای دو نوع ورق استیل 201 و 202 است که هر کدام دارای ترکیباتی برابر هستند با تفاوت در نحوه ساخت، که در زیر ترکیبات هر کدام و روش ساخت آن ها را به صورت مجزا شرح می دهیم:

  • ورق استیل 201: شامل ترکیبات آستینیتی( کروم، نیکل و منگنر) است که توسط نور سرد تولید می شوند.
  • ورق استیل 202: شامل ترکیبات آستینیتی( کروم، نیکل و منگنر) است که نوعی ترکیب فولاد ضد زنگ به حساب می آید.
  • ورق استیل سری 300:

این نوع ورق نیز همچون ورق سری 200 دارای انواع مختلفی با ویژگی های متفاوت است که در زیر به آن ها اشاره خواهیم کرد:

  • ورق استیل 301: از ویژگی های این ورق می توان به سطح انعطاف پذیری بالای آن اشاره کرد که موجب می شود به خوبی شکل بگیرد، علاوه بر این ویژگی های دیگری نیز همچون مقاومت سایشی بسیار بالا و امکان جوشکاری نیز دارد.
  • ورق استیل 302: دارای ویژگی هایی همچون سطح مقاومتی بسیار بالا در برابر خوردگی ها است که می توان گفت با ورق استیل 304 برابری می کند.
  • ورق استیل 303: این نوع ورق به جهت داشتن گوگرد و فسفر دارای ویژگی شکل پذیری بسیار بالایی است.
  • ورق استیل 304: این نوع یکی از پرکاربرد ترین و رایج ترین نوع ورق استیل است که به صورت ضد زنگ تولید می شود و به طور معمول به عنوان ورق استیل 8/18 شناخته می شود.
  • ورق استیل L304: این نوع یکی از بهترین گزینه ها برای جوشکاری به شمار می رود.
  • ورق استیل 309: این نوع ورق دارای ویژگی مقاومت بالا در برابر حرارت است که بسیار بهتر از نوع 304 عمل می کند.
  • ورق استیل 316: دومین ورق پرکاربرد و پراستفاده در صنایع بعد از ورق 304 ورق استیل 316 است که کمترین سطح آلودگی فلزی را در مقایسه با انواع دیگر دارد، سطح مقاومت خوردگی بسیار بالایی دارد و همچنین قابلیت تحمل سطح حرارت بالای 2000 درجه را نیز دارد، که موجب شده است بهترین گزینه انتخابی برای صنایع دریایی، ساعت سازی و آستر دودکش باشد.
  • ورق استیل 317: این نوع دارای ویژگی ضد زنگ است، همچنین استحکام بالایی در برابر فشارهای کششی، پوسیدگی و تنشی را نیز دارد.
  • ورق استیل سری 400:
  • ورق استیل 405: مخصوص جوشکاری است
  • ورق استیل 408: دارای مقاومت بالا در مقابل حرارت است
  • ورق استیل 409: کاربرد آن در صنعت خودرو سازی برای اگزوز ماشین است
  • ورق استیل 410: دارای مقاومت بالا در برابر سایش و خوردگی است
  • ورق استیل 416: دارای ویژگی شکل پذیری بالایی جهت ماشین کاری است
  • ورق استیل 420: این نوع بهترین گزینه برای تولید کارد و چنگال است
  • ورق استیل 430: دارای ویژگی شکل پذیری بسیار عالی است که بیشتر برای تزیینات در ماشین ها مورد استفاده قرار می گیرد.
  • ورق استیل 440: سخت ترین نوع ورق استیل با ویژگی ضد زنگ بودن که بیشترین کاربرد آن در تولید کارد و چنگال است.
  • ورق استیل 446: دارای مقاومت بسیار بالا در برابر حرارت
  • ورق استیل سری 500: مناسب کاربردی جهت استفاده در محیط های با حرارت بالا
  • ورق استیل سری 600:

این نوع با توجه به نوع آلیاژ در ترکیبات دسته بندی می شود که شامل موارد زیر است:

  • ورق استیل 601 الی 604: دارای درصد آلیاژ بسیار پایین مارتنزیتی
  • ورق استیل 610 الی 613: دارای آلیاژ فولاد سخت کننده ثانویه مارتنزیتی
  • ورق استیل 614 الی 619: دارای آلیاژ فولاد کروم دار مارتنزیتی
  • ورق استیل 630 الی 635: دارای آلیاژ فولاد ضد زنگ نیمه جامد مارتنزیتی
  • ورق استیل 650 الی 653: دارای آلیاژ آستینیتی که از طریق نورد گرم مقاوم سازی شده اند
  • ورق استیل 660 الی 665: مقاوم در برابر شرایط آب و هوایی مختلف، ضد زنگ، مقاوم در برابر حرارت و …. که در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

قیمت انواع ورق استیل

قیمت ورق استیل همچون هر محصول دیگری بسته به کاربرد و برخی ویژگی های آن ها تعیین می شود که در این خصوص می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درصد آلیاژ ورق استیل
  • درصد و سطح مواد به کار رفته در ساخت ورق استیل همچون مولیبدن، کروم و نیکل
  • کاربرد ورق استیل
  • حجم ورق استیل
  • سطح ضخامت ورق استیل
  • نحوه خرید ورق استیل
  • برند یا نوع شرکت سازنده ورق استیل

ناگفته نماند که علاوه بر این موارد یکی دیگر از گزینه هایی که این روزها بیشترین تاثیر را در قیمت ها دارد نوسانات موجود در بازار است که می توان گفت هر روز بروز رسانی می شود، جهت آگاهی از آخرین قیمت انواع ورق استیل می توانید به سایت های معتبر مراجعه کرده و لیست قیمت ها را مشاهده نمایید.

 

ورق استنلس استیل چیست؟

ورق استیل از مقاطع فلزی می باشد که تنها کمتر از دو درصد آن کربن است. پایه این نوع ورق آهن است، اما در آن آلیاژهای دیگری نیز برای امکان قابلیت پذیری، جوش و سختی وجود دارد.

همانطور که می دانید هر اندازه مقدار کربن در آلیاژهای ترکیبی در این ورق زیاد شود، مقاومت و سختی آن نیز افزایش می یابد. به این ترتیب، از شکل پذیری آن کاسته می شود.

ورق استیل به دو صورت قطعات مربع و مستطیل شکل به تولید می رسند. ورق های استیل الخصوص استنلس از مقاومت بالا و تنوع ابعاد زیادی برخوردار می باشند.

انواع ورق استنلس 

ورق های استنلس بر اساس آلیاژی که دارند، تقسیم بندی می شوند. استیل ها از چند سری برخوردار هستند. معروف ترین استیل ها در بازار استیل 300 و 400 می باشد که استیل 300 از ویژگی ضد زنگ بودن هم برخوردار می باشد.

این سری از ورق استیل خود به انواع مختلفی تقسیم بندی می شود که در بین همه آن ها سری 304 از مصرف زیادی برخوردار است.

استیل سری 400 بیشتر برای وسایل کوچک استفاده می شود. استیل 410 نیز با اینکه نسبت به خوردگی مقاومت کمی دارد، اما در برابر سایش مقاوم است. در استیل 420 نیز می توان آن را پولیش کرد و همین عملیات باعث می شود که از این سری ورق استیل برای کارد، چنگال و قاشق مورد استفاده قرار گیرد.

برای تزیینات و دکوراسیون نیز می توان از استیل سری 430 استفاده کرد. این فلز از قابلیت شکل پذیری مناسب  و از قیمت مناسبتری نسبت به استیل سری    300 برخودار است.

به طور کلی می توان سری های ورق استیل را به دسته های ورق استیل 304، ورق استیل 430، ورق استیل 420، ورق استیل 309، ورق استیل 310، ورق استیل 316، ورق استیل 201، ورق استیل رنگی و ورق استیل طرح دار می توان تقسیم بندی کرد.

مجموعه آهن ملل مناسب تربن قیمت روز ورق فولادی کارخانه ها و برندهای مختلف را به مشتریان عزیز ارائه می کند.

فرق بین فولاد آلیاژی با فولاد ساده کربنی

به طور کلی فولادها به دو دسته فولاد ساده و استیل ضدزنگ تقسیم بندی می شوند. فولاد ساده کربنی از عناصر محدودی مثل سیلیسیم، منگنز، گوگرد و فسفر برخوردار است.

برای ضد زنگ شدن ورق استیل به آن فلزی مانند کروم اضافه می شود و به این ترتیب بر مقاومت آن نیز اضافه می شود.

در جدول زیر موارد استفاده از فولاد ساده و آلیاژی همراه با درصد عنصری که به آن اضافه شده را مشاهده کنید:

ردیف نوع فولاد ساده کربنی درصد کربنی موارد استفاده
1 نرم کمتر از 0.15 میخ-پرچ-لوله
2 کم کربن 1.5 تا 0.3 تیرآهن-میلگرد-چرخ دنده
3 با کربن متوسط 0.3 تا 0.6 شفت-میل لنگ-فنر
4 پر کربن 0.6 به بالا اره-آچار-مته-پیچ گوشتی

موارد استفاده از فولاد ساده و آلیاژی و میزان کربن موجود در آن ها

به طور مثال استیل 410 در مقابل سایش مقاوم است، اما نسبت به خوردگی از مقاومت پایینی برخوردار است.

ورق استیل و ابعاد آن

ورق استیل ابعاد مختلفی دارد. این نوع ورق در ابعاد مختلفی مانند ۱*۲ و ۱٫۲۵*۲٫۵۰ متر، ۱٫۲۲*۲٫۴۴ متر ، ۳*۱٫۵ متر و ۱٫۵*۶ متر و ۲*۶ متر تولید می شود. همه این ابعاد دارای ضخامت های متنوعی می باشد. عرض این ورق ها نیز به صورت ۱۰۰ و ۱۲۵ و ۱۵۰ سانتی متر تولید و عرضه می شود.  البته که ورق های استیل فابریک در دو اندازه ۲۰۰*۱۰۰ سانتی متر، ۲۵۰*۱۲۵ سانتی متر و ۱۲۲*۲۴۴ سانتی متر موجود است.

در جدول زیر می توانید ورق های استیل با ضخامت های مختلف را مشاهده کنید:

ردیف وزن (گرم) ضخامت (میلی متر) عرض (میلی متر) طول
1 6400 40 صدم 1000 2000
2 8000 50 صدم 1000 2000
3 16000 1 1000 2000
4 32000 2 1000 2000
5 25000 1 1250 2500
6 50000 2 1250 2500

ضخامت های مختلف ورق استیل

برای محاسبه وزن ورق استیل می توان از فرمول زیر استفاده کرد:

چگالی ورق استیل* ضخامت*عرض*طول= وزن ورق استیل

علت ضد زنگ بودن ورق استنلس

همانطور که پیش از این ذکر کردیم، می توان با اضافه کردن عناصری مثل کروم، به ورق خاصیت ضدزنگ بودن بخشید. در صورتی که حداقل 10.5 درصد کروم در استیل موجود باشد، ویژگی ضد زنگ بودن پیدا خواهد کرد.

همچنین، کروم در ترکیب شدن با هوا لایه ای به وجود می آورد که باعث می شود. بین هوا و فلز مانع ایجاد شود تا استیل محفوظ و سالم بماند.

خصوصیات ورق استیل

ورق استیل به دو صورت رول و شیت در بازار عرضه می شود. این محصول از سطحی صاف، براق، ضد زنگ و مقاوم به خوردگی برخوردار است. به طور خلاصه می توان گفت که ورق استیل نسوز، ضد اسید، روکش دار و به صورت مات و براق در بازار موجود است.

تولیدکنندگان ورق استیل

این نوع ورق در کشور ما تولید نمی شود و بیشتر در بازار به صورت وارداتی از کشورهایی نظیر آلمان، فرانسه، اوکراین، تایوان، کره جنوبی، چین، ژاپن و غیره می باشد. در گذشته این نوع ورق بیشتر از کشورهایی نظیر آمریکا، ژاپن و آلمان وارد می شد، ولی امروزه بیشتر واردات از کشورهایی مانند چین، تایوان و کره می باشد. در بین تولیدکنندگان این محصول، کیفیت ورق استیل تایوان و کره جنوبی بالاتر از بقیه می باشد.

 

مشخصات محصول